Martinushof

Het Dienstgebouw heeft een nieuwe naam. De Stichting Heemkunde Markelo, medegebruiker van dit gebouw, heeft graag meegewerkt aan de totstandkoming van een passende naam. Daarbij heeft zij getracht een naam te bedenken gebaseerd op de geschiedenis van de plek waar nu het Dienstgebouw staat. Wat heeft zich vroeger op deze plek afgespeeld.

Historie

Eeuwen lang, in elk geval in de 17e en 18e eeuw stond op deze plek het boerderijtje Plasman. Plasman dat is nou niet bepaald een naam die aanknopingspunten biedt voor een nieuwe naam voor het Dienstgebouw.

Omstreeks 1800 is deze boerderij afgebroken en de grond kwam toen in bezit van de familie Stokkentreeft. Zij hadden hiernaast de enigste winkel in Markelo. Ze stond op de plaats van de Plusmarkt en had alles te koop. Begonnen als bakkerij waren er later levensmiddelen, textiel, landbouwgrondstoffen, drank enz. te koop. Ook kocht men landbouwproducten van de boeren op, zoals eieren, melk, varkens etc. Die landbouwproducten werden verwerkt en vervolgens “geëxporteerd” naar het westen. Bijvoorbeeld gerookt vlees. In die tijd was er nog geen diepvries dus vlees moest eerst gerookt worden voor het vervoerd kon worden. Dat roken van vlees gebeurde in een speciaal gebouwde rokerij die achter in hun tuin, ongeveer op de plek van het huidige dienstgebouw stond. Om nou het dienstgebouw “De Rokerij” te gaan noemen  leek ook geen goed idee. Dus de historie van deze plek bood geen aanknopingspunten voor de naamgeving.

Ontmoetingspunt

Martinushof

Vervolgens hebben de medewerkers het gezocht in de doelstellingen van het gebouw zelf. In de eerste plaats is het een gebouw van en voor de Kerk. Kerk en Dienstgebouw zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dus de naam moet in elk geval een verwijzing bevatten naar de Kerk of naar het Kerkelijk gebeuren. Bekend is dat onze Kerk is gewijd aan de Heilige Martinus (zie kader). Het leek ons logisch om het woord MARTINUS in de nieuwe naam te verwerken. Een ander facet dat eigenlijk ook in de naam tot uitdrukking moet komen is dat het Dienstgebouw een centraal ontmoetingspunt moet zijn of worden voor de hele gemeenschap. Wij denken dan aan het oude woord HOF. Het woord Hof betekende vroeger een centrale behuizing in dorp of buurt waar de de belangrijkste bewoner was gehuisvest, omringd door zijn medewerkers, familie e.d.

In Markelo had je b.v. de Oldenhof, in Herike de Stoevelhof en in Stokkum “De Hof to Stockum” dat stond aan de huidige Brinkweg, Hier moesten de Stokkumse boeren hun belastingen in natura afdragen, maar daar werden ook hun periodieke markevergaderingen gehouden. Tegenwoordig moeten we in het Dienstgebouw bij het Kerkelijk bureau de Kerkelijke belasting (tegenwoordig giften) afdragen. Bovendien wordt er in het Dienstgebouw heel wat af vergaderd. Dus met een beetje fantasie kan het Dienstgebouw worden vergeleken met een vroegere HOF. Dat gecombineerd met de Martinus Kerk kwam het voorstel boven water om het Dienstgebouw te dopen met de naam “MARTINUSHOF“.

 
Martinus of Maarten is rond 316 geboren in Savaria, het huidige Hongarije, als zoon van Romeinse ouders. Hij werd soldaat en vertrok naar Gallië. (Frankrijk en delen van Belgie, Zwisterland enz.) Volgens de legende ontmoette hij bij de stadspoort van Amiens een naakte bedelaar aan wie hij de helft van zijn mantel gaf. Maarten liet zich bekeren. In 371 werd Maarten door de bevolking van Tours gekozen tot bisschop waarna hij zich inzette voor de verdere verspreiding van het christendom. In 397 stierf Maarten aan koortsen en is begraven in de basiliek van Tours. Na zijn dood kwam de verering op gang en zijn veel kerken naar hem vernoemd (0.a Martinikerk in Groningen).

Gift Prins Bernard Cultuurfonds

Cogas
Het Prins Bernhard Cultuurfonds heeft ons verblijd met een gift van 1500 euro te besteden aan het restaureren van ons kadastraal archief.

Het betreft de restauratie van een 46-tal zogenaamde kadastrale leggers. Dit zijn omvangrijke boeken (45x30x7 cm) die ons enkele jaren geleden zijn geschonken door het kadaster te Zwolle. Hierin is handgeschreven bijgehouden hoe het eigendom van alle onroerend goed (grond en gebouwen) in Markelo gedurende de periode 1830-1960 is verlopen.

Ze hebben niet alleen een historische waarde maar ze zijn ook onmisbaar bij ons onderzoek naar de geschiedenis van Markelo. Door het vele gebruik in de afgelopen bijna 200 jaar zijn deze 46 boeken nogal beschadigd en toe aan een grondige restauratiebeurt.

Door deze gift van het Prins Bernhard Cultuurfonds wordt het ons mogelijk gemaakt om een begin te maken met die restauratie.

U zult begrijpen dat bestuur en medewerkers van de Stichting Heemkunde Markelo zeer verheugd en dankbaar zijn met deze royale geste van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Nieuwe informatie op website

Er is een voortdurende toevoeging van nieuwe informatie op onze website; de laatste aanvullingen betreffen het onderdeel historisch overzicht per pand.

Hier zijn nu alle panden/boerderijen, gebouwd voor 1900, vermeld met aanvullende informatie over de historie van de boerderij en de bewoning van het dorpscentrumbuitengebied Markelo (Dijkerhoek, Achterhoek, Borkeld, Groenland, Markelose Broek), StokkumBeusbergen en Herike.

Over enkele jaren zal een aanvang gemaakt worden met de boerderijen van Elsen en in de verre toekomst gevolgd door Kerspel Goor.

Tevens zijn de nieuwe items Markelose families en Kerkelijke bronnen toegevoegd, evenals de rubriek Bibliotheek.

De marke van Hericke

Dit boekwerk is op 20 november 2009 gepresenteerd aan de heer H. Kok, burgemeester van de gemeente Hof van Twente.

Het beschrift de geschiedenis van alle panden in de verschillende buurtschappen van de voormalige marke Hericke. Naast deze beschrijvingen per pand, die handelen over de geschiedenis van de boerderij zelf en van de families die er hebben gewoond, zijn honderden krantenknipsels vanaf 1880 en vele foto’ s opgenomen. Hier tussendoor zijn beschrijvingen opgenomen van vele geschiedkundig interessante onderwerpen. Zoals de geschiedenis van de marke Hericke, de opkomst en teloorgang van de tichelwerken, rietwinning, waterwinning op de Herikerberg, was de Potbeek bevaarbaar ?, wegen en waterlopen in 1860, ontwikkeling boerenbedrijf, grensperikelen tussen Goor en Markelo, plaggenoorlog, dagboeknotities uit 1636, ontwikkeling van het grootgrondbezit enz. enz..

De uitgave van dit boek werd mogelijk gemaakt door onze sponsoren: Prins Bernhard Cultuurfonds, Landgoed Weldam en het Hessenheemfonds te Markelo.

Dit boek is uitverkocht.

De marke van Marckelo

Dit boekwerk is op 11 november 2005 gepresenteerd aan de drie in onze gemeente woonachtige Tweede kamerleden: Mevr. A. Schreyer-Pierik, Mevr. M.G.E. Koomen en de heer G.J. Oplaat. Het beschrift de geschiedenis van alle boerderijen in de buurtschappen Dijkerhoek, Achterhoek, Borkeld, Groenland / Langstraat / Brummelaar en het Markelosebroek. Naast deze beschrijvingen per pand, die handelen over de geschiedenis van de boerderij zelf en van de families die er hebben gewoond, zijn honderden krantenknipsels vanaf 1880 en vele foto’ s opgenomen. Hier tussendoor zijn beschrijvingen opgenomen van vele geschiedkundig interessante onderwerpen. Zoals de geschiedenis van de marke Markelo, de strijd tegen het water, gouden aren, de huiswever, de klompenmaker, de stro- en rietdekker, de mutsenmaakster, klederdrachten, huisslachtingen, het ondergronds verzet, neergestorte V-1, de bevrijding, noaberplichten 150 jaar geleden, geneugens van smos waleer, jacht en stropers, ontwikkeling veeverbetering, ons dagelijks brood, kleine boeren in de crisistijd, aanleg van de A-1, het ganzenpartadijs, ontwikkeling waterputten enz.

De uitgave van dit boek werd mogelijk gemaakt door onze sponsoren: Rabo-projectenfonds Holten-Markelo, SNS-fonds Lochem, Cultuurfonds Cogas Energie Almelo, Gemeente Hof van Twente en het Hessenheemfonds te Markelo.

Dit boek is uitverkocht.

De marke van Stokkum

Aan de hand van een wandeling door de buurtschap Stokkum wordt in dit boek van bijna 450 pagina’s van alle Stokkumse boerderijen en andere panden de geschiedenis beschreven. Naast de beschrijvingen van alle boerderijen zijn verhandelingen opgenomen over diverse andere onderwerpen. Een willekeurige greep: Geschiedenis van de Marke, de Kapel, het jodenkerkhof, aanleg van de spoorlijn, Twentekanaal en vele wegen, de Stokkumse bodem, het onderwijs en de school, de afloop van de horigheid, oorlogsvernielingen, strijd tussen patriotten en oranjegezinden enz.

Dit boek is uitverkocht.

Markelo Dorpsgeschiedenis

Een beschrijving van de geschiedenis van de dorpskern. Er wordt per pand een beschrijving gegeven van gebouwen en bewoners. Daarnaast worden diverse andere onderwerpen behandeld zoals o.a.: de tichelwerken, de kerk, veldwachters, toerisme, zuivelfabriek, weeffabriek, leenstelsel, onderwijs, ondergronds verzet, predikanten en de geschiedenis van de landbouw.

Dit boek is uitverkocht.

Markelo: Belastingregisters en volkstellingen 1188-1900

Dit boekwerk bevat vele registers betreffende de gemeente Markelo over de periode 1188 tot 1900. Het begint met het goederenregister van de Graaf van Dalen van 1188. Vervolgens de schattingsregisters van 1475, de verpondingsregisters van 1601/1602, paardengeld registers van 1602, vuurstedenregisters, register van de 1000e penning, zoutgelden, registers van de aangegraven landen, veetellingen, volkstellingen, emigranten enz.

Het boek kost € 10 en is verkrijgbaar via de Stichting Heemkunde Markelo.

Geschiedenis van enkele Markelose families

Een familieboek met de “stambomen” van de Markelose families Stoelhorst, Zwiers, Ikkink, Meengs, Meyer, Berendsen, Sanderman, Leunk, Nijkamp, Altena (deels), Hondeveld, Krabbenbos, Ebbekink en Knopers (deels). Van dit boek, omvattende bijna 400 pagina’s, zijn nog enkele exemplaren ad. € 10 per stuk verkrijgbaar.

CD Oonze Volk

Vijf jaar lang zijn medewerkers van de Stichting Heemkunde Markelo bezig geweest om van 150.000 personen de gegevens uit de Kerkelijke- en Gemeentelijke archieven in computerbestanden in te brengen. Het resultaat is een CD met alle Doop-, Trouw- en Begraafgegevens vanaf plm. 1670 en alle Geboorte-, Trouw- en Overlijdensactes vanaf 1811 tot 1930. Al die ingebrachte gegevens zijn, met behulp van het ingebouwde computerprogramma PRO-GEN, eenvoudig te selecteren en te raadplegen.

Deze CD is niet meer verkrijgbaar.